โภชนาการช่วงแรกของชีวิตสำคัญต่อ 4 ระบบพัฒนาการของลูกน้อย

โภชนาการช่วงแรกของชีวิต หรือ Early Life Nutrition เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะมีผลต่อคุณภาพชีวิตของทั้งคุณแม่ และลูกน้อยที่ไม่ใช่แค่เฉพาะในวันนี้เท่านั้น แต่หมายถึงคุณภาพชีวิตในอนาคตข้างหน้าด้วย

การที่คุณแม่เริ่มดูแลสุขภาพของตัวเองให้ดีก่อนเริ่มการตั้งครรภ์อาจครอบคลุมตั้งแต่ช่วงเวลา 3-6 เดือน ที่คุณแม่ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เพื่อให้เซลล์ต่างๆ ภายในร่างกายมีความสมบูรณ์แข็งแรง เพื่อเป็นพื้นฐานของการตั้งครรภ์คุณภาพที่มีความสมบูรณ์ จากนั้นดูแลตัวเองและลูกต่อเนื่องไปจนถึงลูกอายุ 5 ปีด้วยโภชนาการที่เหมาะสม ซึ่งจะมีบทบาทกำหนดสุขภาพที่ดีของลูกต่อไปในอนาคตเมื่อเขาเติบโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่

 

…โภชนาการในช่วงแรกของชีวิตสำคัญอย่างไรกับพัฒนาการของลูกน้อย

รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์ เครือข่ายโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ประเทศไทย ได้พูดถึงความสำคัญในโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ไว้ว่า “การเจริญเติบโตและพัฒนาการของทารกขณะอยู่ในครรภ์มารดาหรือหลังคลอด จะเป็นไปไม่ได้เลยถ้าขาด “อาหาร” นั่นเพราะอาหารคือหนึ่งในปัจจัย 4 ที่จำเป็นของชีวิต ในการสร้างอวัยะและการสร้างระบบการทำงานทุกอย่างของร่างกาย รวมทั้งการเจริญเติบโตของทารก ล้วนแล้วแต่ต้องอาศัยอาหารในการสร้างขึ้นมา”1

 

ในช่วงแรกของชีวิต ถือเป็นช่วงชีวิตที่มีพัฒนาการของ 4 ระบบที่สำคัญของลูกน้อยที่มีการพัฒนาขึ้นมาตั้งแต่ที่อยู่ในครรภ์ของคุณแม่เกิดขึ้น  นั่นคือ ระบบภูมิต้านทาน ระบบทางเดินอาหาร สมองและระบบประสาท  และระบบเผาผลาญ(เมแทบอลิซึม)  

ช่วงเวลา 1,000 วันแรกของชีวิตเป็นช่วงที่ในทุกๆ วันน้ำหนักสมองของทารกจะเพิ่ม 1 กรัม การทำงานที่ดีของสมองเริ่มวางรากฐานมาตั้งแต่ในครรภ์ หลังคลอดสมองลูกจะพัฒนาอย่างรวดเร็วต่อยอดไปเป็นพัฒนาการทั้งทางด้านสติปัญญาและอารมณ์  อวัยวะที่เกี่ยวกับระบบเผาผลาญ เช่น ตับ จะค่อยๆ เพิ่มขนาดตามน้ำหนักตัว เอนไซม์ส่วนใหญ่ในระบบทางเดินอาหารจะค่อยๆ เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานจนใกล้เคียงกับผู้ใหญ่ได้หลัง 1 ขวบปี  ในขณะที่ระบบภูมิต้านทานจะมีความสมบูรณ์พร้อมใกล้เคียงผู้ใหญ่เมื่ออายุประมาณ 5 ปี ระบบภูมิต้านทานของลูกสามารถพัฒนาได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์รวมถึงในช่วงแรกๆ ของชีวิต โภชนาการที่พอเหมาะจะช่วยส่งเสริมพัฒนาการของระบบภูมิต้านทานให้ทำงานอย่างเหมาะสม

 

ซึ่งหากในช่วงแรกของชีวิตคุณแม่มีการดูแลครรภ์อย่างดีด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อตัวคุณแม่เอง ลูกน้อยในครรภ์ก็จะได้รับสารอาหารที่ดีเพื่อนำไปพัฒนาร่างกายและระบบต่างๆ ที่สำคัญกับร่างกายของลูกให้มีความสมบูรณ์แข็งแรงมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้อวัยวะต่างๆ ก็จะสมบูรณ์และทำงานได้เต็มประสิทธิภาพไปตลอดชีวิต

 

โภชนาการที่ดีต่อพัฒนาการช่วงแรกของชีวิต

…โภชนาการที่ดีต่อพัฒนาการช่วงแรกของชีวิต

แน่นอนว่าการที่ร่างกายของคุณแม่ได้รับอาหารที่มีประโยชน์และครบ 5 หมู่ ย่อมดีต่อตัวคุณแม่และดีต่อทารกในครรภ์ เพราะสารอาหารที่จำเป็นที่ลูกได้รับไปนั้น ก็จะนำไปใช้ในการพัฒนาร่างกาย อวัยวะต่างๆ รวมทั้งนำไปพัฒนาระบบต่างๆ ที่สำคัญต่อร่างกายให้มีความสมบูรณ์ด้วยเช่นกัน ดังนั้นในช่วงแรกของชีวิตคุณแม่ควรทานอาหารให้ครบถ้วนในปริมาณที่เพียงพอ เพื่อให้ลูกน้อยได้เริ่มต้นชีวิตอย่างมีคุณภาพ  อาหารที่ดีและมีประโยชน์ต่อลูกน้อยที่จะได้รับจากคุณแม่ขณะที่อยู่ในครรภ์ที่นอกจากการทานอาหารครบหมู่ คุณแม่สามารถเน้นทานเพิ่มได้อีก อย่างผักและผลไม้ ธัญพืชที่ไม่ผ่านการขัดสี (Whole grain cereal) และถั่วต่างๆ  ทานปลาที่มีไขมันดี เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า ปลาแมคคอเรลสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง เนื่องจากปลาเหล่านี้เป็นแหล่งที่สำคัญของกรดไขมันดีเอชเอ (Docosahexaenoic Acid) ดื่มน้ำให้ได้อย่างน้อย 8-10 แก้วต่อวัน โดยเฉพาะน้ำและเครื่องดื่มชนิดอื่น เช่น นมไขมันต่ำและน้ำผลไม้สด

และเพื่อให้ระบบพัฒนาการที่สำคัญต่อสุขภาพร่างกายของลูกมีความสมบูรณ์แข็งแรงมากยิ่งขึ้น คุณแม่จึงควรดูแลเรื่องโภชนาการให้ลูกอย่างต่อเนื่องหลังจากที่คลอดออกมาแล้ว โดยตั้งแต่แรกเกิดคุณแม่ควรส่งเสริมให้ลูกได้ทานนมแม่อย่างเดียวเป็นเวลา 6 เดือน  เพราะในน้ำนมแม่มีสารอาหารที่ดีต่อ ระบบภูมิคุ้มกัน ระบบทางเดินอาหาร สมองและระบบประสาท และระบบเผาผลาญของลูกเป็นอย่างมาก จากนั้นยังต้องดูแลลูกต่อเนื่องไปจนถึงอายุ 5 ปี ด้วยโภชนาการที่เหมาะสมซึ่งจะมีบทบาทกำหนดสุขภาพที่ดีของลูกเมื่อโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่

 

Good to Know… สุขภาพท้องสำคัญต่อการเจริญเติบโตทางร่างกายของลูก  ท้องทำหน้าที่มากกว่าแค่การย่อยอาหาร โดยถือเป็นศูนย์กลางของสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีโดยรวมของลูกน้อยเลยทีเดียว เพราะท้องส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของร่างกายและพัฒนาการของสมองผ่านการดูดซึมสารอาหารต่างๆ ต่อภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติตลอดจนอารมณ์ของลูกอีกด้วย

 

 

References
1รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์. เครือข่ายโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ประเทศไทย. ปี 2557.
[Sassy_Social_Share]