คุณแม่รู้ไหม “ลูกดิ้น” บอกอะไร? “ลูกไม่ดิ้น” อันตรายไหม?

“ลูกดิ้น” คืออาการที่คุณแม่หลายคนรู้สึกถึงเจ้าตัวเล็กในท้องได้ชัดเจนที่สุด แต่สำหรับคุณแม่มือใหม่อาจจะกังวลว่าลูกจะดิ้นเมื่อไหร่ บางครั้งลูกดิ้นแรงหรือดิ้นเบาเกิดจากอะไร หรือถ้าลูกไม่ดิ้นจะอันตรายไหม ปิดท้ายด้วยเคล็ดลับช่วยลูกดิ้นแบบง่ายๆ มาบอกกันค่ะ

ลูกดิ้น เริ่มเมื่อไหร่?

การดิ้นของเจ้าตัวเล็ก คือการสื่อสารถึงคุณแม่ค่ะ โดยทั่วไปแล้วทารกน้อยจะเริ่มดิ้นเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 16 – 20 สัปดาห์  แต่ถ้าใช้เครื่องตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง จะสามารถเห็นการเคลื่อนไหวของลูกได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 6 สัปดาห์  โดยการดิ้นแต่ละครั้งเจ้าตัวเล็กจะเคลื่อนไหวต่อเนื่องมากกว่า 20 วินาที จากการศึกษาพบว่า อายุครรภ์ประมาณ 20 สัปดาห์ทารกจะดิ้นประมาณ 200 ครั้งใน 12 ชั่วโมง  ทารกจะดิ้นมากขึ้นเรื่อย ๆ จนอายุครรภ์ 32 สัปดาห์ ทารกจะดิ้นประมาณ 575 ครั้งใน 12 ชั่วโมง หลังจากนั้นทารกจะดิ้นน้อยลงเรื่อย ๆ และเมื่ออายุครรภ์ 40 สัปดาห์ทารกจะดิ้นประมาณ 282 ครั้งใน 12 ชั่วโมง

 

หนูดิ้นเพราะอยากบอกแม่ว่า ....

การดิ้นของเจ้าตัวเล็กมีหลายเหตุผลกันเลยค่ะ โดยปกติแล้วการเคลื่อนไหวของทารกเป็นสัญญาณบอกว่า  ทารกยังอยู่ในภาวะปกติแข็งแรง ถ้ามีภาวะเครียด  เช่น  ขาดออกซิเจนการไหลเวียนของเลือดที่รกลดลง  ทารกจะเคลื่อนไหวน้อยลงก่อนหรือหยุดไป  เชื่อว่าการดิ้นของทารกเกิดจากการกดระบบประสาท หรืออาจเป็นเพราะร่างกายต้องการลดพลังงานและออกซิเจน  เพื่อสงวนไว้ให้อวัยวะที่สำคัญ ๆ เช่น  สมองและหัวใจ  เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการดิ้นยอดอิตที่เจ้าตัวเล้กมักดิ้นมาบอกกันค่ะ

หนูตื่นแล้ว

เป็นช่วงที่ลูกดิ้นมากเป็นพิเศษในช่วงกลางคืน เนื่องจากในช่วงเวลานี้ คุณแม่ใช้พลังงานน้อยลง นอนหลับพักผ่อน ใช้เลือดไปหล่อเลี้ยงร่างกายน้อยลง เลือดที่ออกมาจากหัวใจคุณแม่ก็ไปหล่อเลี้ยงมดลูกที่ลูกอาศัยอยู่มากขึ้น ลูกน้อยจะได้รับออกซิเจนมากขึ้น จึงผ่อนคลายร่างกายด้วยการยืดแข้งยืดขา เป็นสัญญาณให้คุณแม่รู้ว่าเจ้าตัวเล็กตื่นแล้วค่ะ

เสียงดังจังหนูนอนไม่หลับ

อาการดิ้นแบบนี้มักเกิดในช่วงก่อนและหลังอาหาร และจะดิ้นมากขึ้นอีกครั้งในช่วง 3 ทุ่มขึ้นไป คุณแม่หลายท่านอาจคิดว่าลูกดิ้นเพราะหิว แต่แท้จริงแล้วเป็นเพราะว่าด้านบนของมดลูกเป็นลำไส้ของคุณแม่ ขดไปขดมา เวลาคุณแม่หิว เจึงมีเสียงท้องร้อง ทำให้ลูกน้อยที่นอนหลับอยู่ตื่นขึ้นรวมถึงหลังจากคุณแม่กินอิ่มใหม่ๆ ลำใส้ก็ำงานและก่อให้เกิดเสีย เจ้าตัวเล็กได้ยินจึงดิ้นเพราะตื่นขึ้นมาค่ะ

หนูชอบนะ

อันนี้เป้นเรื่องที่คุณแม่ต้องสังเกตดูค่ะ เพราะข้อนี้ไม่ได้เกิดจากะบบในร่างกาย แต่เป็นการตอบสนองต่อเสียงหรือพฤติกรรมของคุณแม่ โดยลูกจะดิ้นแรงดิ้นถี่เป็นพิเศษกับเสียงหรือพฤติกรรมมที่เขาชอบ เช่น เวลาเปิดเพลงบางเพลง เวลาเอามือลูบท้อง เวลาฝนตก ฯลฯ ชอบสิ่งนั้นเป็นพิเศษ

shutterstock_404043544

ถ้าหนูไม่ดิ้นล่ะ จะมีปัญหาไหม?

เมื่อเจ้าตัวน้อยเริ่มดิ้น แพทย์มักจะแนะนำว่า ให้คุณแม่เริ่มสังเกตความถี่หรือให้นับจังหวะที่ลูกดิ้น เพราะการนับจำนวนครั้งที่ลูกดิ้น จะช่วยให้คุณแม่รู้ว่าลูกแข็งแรงดีหรือไม่ และมีพัฒนาการเป็นอย่างไร โดยแนะนำว่า หากลูกดิ้นน้อยกว่า 10 ครั้งใน 2 ชั่วโมง ให้ลองพัก 1 ชั่วโมง แล้วสังเกตดูอีกหนึ่งครั้ง ถ้าลูกยังไม่ดิ้นตามที่ควรจะเป็นหรือลูกดิ้นน้อยลงมาก อาจเกิดอาการผิดปกติ คุณแม่ควรปรึกษาคุณหมอว่าควรจะทำอย่างไรต่อไป

 

ที่น่ากลัวกว่าการที่ลูกไม่ดิ้ คือกรณีที่ดิ้นแรงเกินไป คุณแม่ควรสังเกตที่อาจแสดงถึงภาวะที่อาจเกิดอันตราย  คือ   ทารกเคลื่อนไหวมากอย่างฉับพลันและรุนแรงแล้วหยุดการเคลื่อนไหวไปเลย  มักเป็นสัญญาณของภาวะเครียดเฉียบพลัน และอาจเสียชีวิตได้  ซึ่งเกิดจากการกดสายสะดือ หรือรกลอกตัวก่อนกำหนดรุนแรง

 

การนับลูกดิ้นทำอย่างไร

วิธีการนับลูกดิ้นมีหลากหลายวิธี และมีการแปลผลที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาเปรียบเทียบว่าการนับแบบใดดีที่สุด วิธีการที่นิยมกันแพร่หลาย ได้แก่

1. Sadovsky วิธีการนี้ให้นับวันละ 3 ครั้งหลังอาหารทุกวัน ถ้าน้อยกว่า 3 ครั้งต่อชั่วโมง ให้นับต่ออีก 6 – 12 ชั่วโมงต่อวัน รวมจำนวนครั้งที่ดิ้นทั้งหมดคิดเป็น 12 ชั่วโมงถ้าน้อยกว่าเท่ากับ 10 ครั้ง ถือว่าทากรดิ้นน้อยลง

2. The Cardiff “ Count – to – ten charf” คือ การนับจำนวนทารกเคลื่อนไหวตั้งแต่ 9.00 น. จนครบ 10 ครั้ง ซึ่งไม่ควรใช้เวลาเกิน 12 ชั่วโมง (ถึง 21.00 น.)

นี่คือเคล็ดลับช่วยกระตุ้นให้ลูกน้อยในท้องดิ้น

  • เปลี่ยนท่า โดยเฉพาะการนอนหงายหรือนอนคว่ำสักครู่
  • กินอาหารหวาน ๆ แล้วรอสัก 2-3 นาที
  • ฟังเพลงเพราะๆ เบาๆ
  • กดท้องด้านหนึ่ง และลองดูว่าเด็กจะกดกลับหรือไม่
  • ดื่มน้ำเย็นจัด ๆ เพื่อให้เขาตื่นeln-related-content-banner-00014

ที่มา

คำถามที่พบบ่อย: ลูกดิ้นกี่ครั้งถึงปกติ? ถ้าลูกดิ้นน้อยลงทำยังไง?

ไขข้อสงสัยทำไมทารกในครรภ์ชอบดิ้นตอนกลางคืน

[Sassy_Social_Share]