โภชนาการช่วงแรกของชีวิต…เริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่ง (ตอน 2)

จากบทความที่แล้วเราเริ่มต้นดูแลโภชนาการช่วงแรกของชีวิตกันตั้งแต่ก่อนช่วงตั้งครรภ์เรื่อยมาจนกระทั่งตั้งครรภ์ ซึ่งในตอนที่สองของโภชนาการช่วงแรกของชีวิต…เริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่ง เราจะไปต่อกันที่โภชนาการช่วงให้นมลูก และโภชนาการของเด็กเล็ก ที่ต้องบอกว่าเป็นอีกสองช่วงที่โภชนาการมีความสำคัญมากเช่นกัน มาค่ะ เรามาส่งต่อให้ลูกได้เติบโตพัฒนาไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดีในอนาคตกันค่ะ

 

 โภชนาการ…ช่วงให้นมแม่

 

โภชนาการช่วงให้นมแม่

 

องค์การอนามัยโลกและยูนิเซฟแนะนำให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรก การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ยังช่วยลดความเสี่ยงจากโรคต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต เช่น โรคอ้วน โรคหอบหืดในเด็ก5

 

ช่วงหลังคลอด คุณแม่มีความต้องการพลังงานและสารอาหารมากขึ้นไม่ต่างจากช่วงที่กำลังตั้งครรภ์  นั่นเพราะร่างกายต้องการอาหารเพื่อนำไปสร้างน้ำนมให้มีคุณภาพและมีปริมาณเพียงพอ  การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นช่วงเวลาที่ร่างกายของคุณแม่เริ่มสะสมสารอาหารที่ใช้หมดไประหว่างการตั้งครรภ์  ฉะนั้นช่วงเวลานี้จึงไม่ใช่เวลาที่จะควบคุมอาหารเพื่อลดน้ำหนัก คุณแม่จำเป็นต้องรับประทานอาหารบำรุงสุขภาพเพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานและสารอาหารที่จำเป็นอย่างเพียงพอสำหรับการดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงและเพื่อให้น้ำนมแม่ผลิตออกมาอย่างเพียงพอ มีคุณภาพ ดังนั้นคุณแม่จึงควรให้ความสำคัญกับสารอาหารเหล่านี้ในระหว่างที่ให้นมลูก นั่นคือ พลังงาน โปรตีน แคลเซียม ธาตุเหล็ก กรดโฟลิก สังกะสี กรดไขมันโอเมก้า 3และดื่มน้ำให้มากขึ้น รวมทั้งทานพืชผักผลไม้ที่ช่วยบำรุงน้ำนม เช่น ขิง ผักใบเขียว ฟักทอง  หัวปลี ใบกะเพรา ใบแมงลัก ส้มโอ มะละกอ  อินทผลัม เป็นต้น

 

คุณแม่ที่ให้นมลูกร่างกายจะผลิตน้ำนมประมาณวันละ 23-27 ออนซ์ ในนมแม่จะมีแคลเซียมและสารอาหารอื่นๆ ที่ลูกต้องการ จึงมีความจำเป็นที่แม่ต้องได้รับพลังงานเพิ่มอีก 500 กิโลแคลอรี/วัน คุณแม่ที่ให้นมลูกควรทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และดื่มน้ำวันละ 1-2 ลิตร6

 

ระหว่างที่ให้นมลูกคุณแม่ควรควรหลีกเลี่ยงการกินอาหารแปรรูป เช่น อาหารบรรจุเสร็จ ขนมอบ เบเกอรี เพราะส่วนประกอบ ในอาหารประเภทนี้จะมีไขมันชนิดทรานส์ (Trans-fatty acid) ผสมอยู่ด้วย ไขมันทรานส์อาจมีผลทำให้เอนไซม์ของร่างกายทำงานได้ลดลง รวมทั้งไปรบกวนการสร้างไขมันที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของทารก7

 

โภชนาการ…ของเด็กเล็ก

 

โภชนาการของเด็กเล็ก

 

ในแรกเกิดถึง 6 เดือน เด็กได้รับสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายจากการทานนมแม่ แต่เมื่อเด็กโตขึ้นในช่วงขวบปีแรกเป็นต้นไป เขาจะมีความต้องการอาหารมากขึ้นและความต้องการก็เป็นไปตามพัฒนาการของช่วงวัย  ดังนั้นเพื่อสร้างระบบภูมิคุ้มกันของลูกให้แข็งแรงมากขึ้น คุณแม่ควรให้ลูกได้รับประทานอาหารที่สมดุลและหลากหลาย ลูกจำเป็นต้องได้รับสารอาหารประมาณ 40 ชนิดเพื่อการเจริญเติบโต และเพื่อส่งเสริมพัฒนาการต่างๆ ให้มีความแข็งแรงสมบูรณ์  จึงแนะนำว่าคุณแม่ควรจัดอาหารให้ลูกแบบครบ 5 หมู่ ที่ได้ทั้งคาร์โบไฮเดรต โปรตีน วิตามินและแร่ธาตุ ไขมัน  เป็นต้น

 

และเพื่อเป็นการป้องกันการเกิดภาวะภูมิแพ้ในเด็ก ที่อาจเกิดขึ้นได้จากการทานอาหาร ซึ่งเด็กบางคนอาจได้รับมาจากกรรมพันธุ์ ในการป้องกันหรือชะลอการเกิดอาการแรกเริ่มในตัวลูก คุณแม่สามารถเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันและระบบย่อยอาหารด้วยการให้ลูกทานอาหารที่สมดุลและหลากหลาย ออกกำลังกายเป็นประจำ และนอนหลับให้เพียงพอ  นอกจากนี้ต้องสังเกตว่าลูกทานอะไรแล้วแพ้ รวมทั้งดูจากประวัติการแพ้อาหารของคนในครอบครัวว่ามีการแพ้อาหารอะไรบ้าง เพื่อจะได้หลีกเลี่ยงอาหารเหล่านั้นกับลูก

อาหาร 8 ประเภทที่มีสารก่อให้เกิดภูมิแพ้ที่พบบ่อยที่สุด

  1. ข้าวสาลี
  2. นมวัว
  3. ไข่
  4. ถั่วลิสง
  5. พืชตระกูลถั่ว : อัลมอนด์, มะม่วงหิมพานต์, วอลนัท
  6. ปลา : ปลาคอต, ปลากะพง, ปลาฟลาวเดอร์
  7. สัตว์น้ำที่มีเปลือก : ปู, กุ้งทะเลขนาดใหญ่, กุ้งขนาดเล็ก
  8. ถั่วเหลือง

 

นอกจากภาวะภูมิแพ้ที่อาจเกิดขึ้นได้กับเด็กๆ ก็ยังมีโรคอีกหลายชนิดที่มาพร้อมกับการทานอาหารที่ไม่สมดุล เช่น โรคอ้วนในเด็ก โรคขาดสารอาหารในเด็ก หรือโรคเบาหวานในเด็ก

 

…คงปฏิเสธไม่ได้ว่าคุณภาพชีวิตและสุขภาพที่ดีของลูก ล้วนมาจากโภชนาการที่ดีตั้งแต่ช่วงแรกของชีวิต ที่เริ่มมาจากคุณแม่แล้วส่งต่อมายังชีวิตลูก ดังนั้นอย่าได้รอช้าที่จะให้ความสำคัญกับ “โภชนาการช่วงแรกของชีวิต”  เพราะโภชนาการที่ดีคือแต้มต่อที่ดีของชีวิตในอนาคตลูก

 

Good To Know …

ในระหว่างตั้งครรภ์ การเจริญเติบโตที่น่าอัศจรรย์ของทารกกำลังพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ อย่างสมบูรณ์ ซึ่งแม่ควรได้รับโภชนาการอย่างเหมาะสม ที่จะส่งต่อไปให้ทารกในครรภ์ในการสร้างร่างกาย ดังนั้นคุณแม่ควรได้โภชนาการเหล่านี้เพื่อส่งต่อให้ทารกมีการเจริญเติบโตที่สมพัฒนาการและมีสุขภาพที่ดี อาหารที่มีประโยชน์อย่างสมดุล เพื่อให้แน่ใจว่าการเจริญเติบโตของทารก

สำหรับสุขภาพกระดูกสันหลังและสมอง - กรดโฟลิค

สำหรับสุขภาพกระดูก - วิตามินดีและแคลเซียม

สำหรับการพัฒนาสมอง - กรดไขมันโอเมก้า 3

สำหรับแม่เพื่อเพิ่มปริมาณเลือดและการทำงานของภูมิคุ้มกันให้เป็นปกติ – ธาตุเหล็ก

 

References
5Unicef Thailand. http://www.unicef.org/.
6,7อาหารและสมุนไพรกระตุ้นน้ำนม. www.doctor.or.th.

 

[Sassy_Social_Share]