น้ำนมเหลือง น้ำนมขาว คุณค่าสารอาหารแตกต่างกันอย่างไร ?

น้ำนมเหลือง น้ำนมขาว เป็นเรื่องที่แม่ให้นมลูกถาม และสงสัยกันเหลือเกินว่าทำไม สีน้ำนมแม่ ถึงแตกต่างกัน เพราะบางทีสีของน้ำนมแม่ก็ออกมาเป็นสีชมพู หรือไม่ก็สีเขียว ว่าแต่สีน้ำนมแม่ที่ไม่เหมือนกันนี้ จะมีคุณค่าสารอาหารที่แตกต่างกันบ้างหรือไม่ เราคำตอบมาให้ค่ะ

น้ำนมแม่ประกอบด้วยสารอาหารทุกชนิดที่ลูกน้อยต้องการสำหรับการเจริญเติบโต และพัฒนาการที่สมบูรณ์ น้ำนมแม่ถือเป็นสุดยอดอาหารที่วิเศษสุดสำหรับลูกตั้งแต่แรกเกิด น้ำนมแม่ประกอบไปด้วย น้ำ โปรตีน ไขมัน(รวมทั้งกรดไขมันจำเป็น) คาร์โบไฮเดรต แร่ธาตุและวิตามินต่างๆ และยังมีส่วนประกอบที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับลูก เช่น อิมมูโนโกลบูลิน, โอลิโกแซคคาไรด์, สารกระตุ้นการเจริญเติบโต, เอ็นไซม์ และฮอร์โมนต่างๆ เห็นไหมคะว่าน้ำนมแม่นั้นดีกับลูกมากจริงๆ ค่ะ

น้ำนมเหลือง น้ำนมขาว...

ส่วนประกอบของน้ำนมแม่แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ

  1. ระยะหัวน้ำนม (colostrums) จะมีสีเหลืองข้น มีปริมาณไม่มาก จะหลั่งออกมาในช่วงระยะแรกๆ หลังคลอด
  2. ระยะน้ำนมปรับเปลี่ยน (transitional milk) เป็นระยะระหว่างการเปลี่ยนจากหัวน้ำนมแม่เป็นน้ำนมแม่ ซึ่งจะหลั่งในช่วง 7-10 วัน จนถึง 2 สัปดาห์หลังคลอด
  3. ระยะน้ำนมแม่ (mature milk)1

 

สีของน้ำนมแม่

สีน้ำนมแม่ อยากรู้ไหมว่ามีกี่สี ?


หากคุณแม่คนไหนที่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่เอง จะคุ้นกันดีกับน้ำนมแม่ที่มีสีเหลือง กับสีขาว ซึ่งจริงๆ แล้วน้ำนมแม่ยังมีสีเขียว กับสีชมพูด้วย

น้ำนมเหลือง คือหัวน้ำนมคอลอสตรัม เป็นน้ำนมที่ออกมาวันแรกๆ หลังคลอด มีสารภูมิคุ้มกันในปริมาณสูง ช่วยลดโอกาสการติดเชื้อในทารกแรกเกิด น้ำนมระยะคอลอสตรัมจะมีปริมาณเม็ดเลือดขาวสูงสุด อุดมไปด้วย โปรตีน สารระบบภูมิคุ้มกัน เกลือแร่ วิตามิน โดยเฉพาะวิตามิน A วิตามิน K และสารช่วยการเจริญเติบโต ที่น้ำนมคอลอสตรัมมีสีเหลืองก็เพราะมีปริมาณแคโรทีน (carotene) มากกว่านมระยะหลังถึง 10 เท่า และยังมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อนๆ ทำให้ขี้เทาถูกขับถ่ายสะดวก ช่วยลดปัญหาตัวเหลือง และอาการท้องผูกให้ลูกได้ด้วย

คอลอสตรัมเป็นของเหลวที่มีชีวิตเช่นเดียวกับโลหิต มีส่วนประกอบมากถึง 60 ชนิด และถูกออกแบบเพื่อสนองความต้องการทางโภชนาการของลูกน้อย คอลอสตรัมมีบทบาทหน้าที่หลายอย่าง ได้แก่

  • ปกป้องทารกจากเชื้อไวรัสและการติดเชื้อด้วยส่วนประกอบที่เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เช่น อิมมูโนโกลบูลินที่เรียกกว่า secretory immuglobulin (IgA)
  • มีฤทธิ์ช่วยระบายอ่อนๆ และกระตุ้นการขับถ่ายอุจจาระแรก (meconium) ที่มีลักษณะหนาและมีสีดำอมเขียวออกจากลำไส้ ดังนั้น คอเลสตรัมจึงช่วยป้องกันการเกิดดีซ่าน
  • ช่วยให้ระบบย่อยอาหารมีสุขภาพดีและอุจจาระจับตัวเป็นก้อนนิ่มๆ ด้วยส่วนประกอบที่มีโอลิโกแซคคาไรด์ คอลอสตรัมจึงเป็นอาหารสำหรับแบคทีเรียที่มีประโยชน์ในลำไส้ใหญ่และเป็นแหล่งของใยอาหารอีกด้วย

 

น้ำนมสีใสและน้ำนมสีขาว  คือนมส่วนหน้าที่ออกมาลักษณะใสๆแต่พอลูกดูดไปสักพักจะเปลี่ยนเป็นน้ำนมสีขาว  นมส่วนหน้า (foremilk) จะมีคาร์โบไฮเดรต แลคโตสที่ช่วยพัฒนาสมอง มีภูมิคุ้มกัน และมีปริมาณน้ำ นมส่วนหลัง hindmilk นมส่วนหลังจะมีโปรตีนและไขมันสูงกว่านมส่วนหน้า ลักษณะจะข้นกว่า ช่วยในการเจริญเติบโตของลูก

 

น้ำนมสีเขียว คุณแม่ไม่ต้องแปลกใจไปค่ะ ที่บางครั้งทำไมน้ำนมแม่ออกมาเป็นสีเขียว ซึ่งก็เพราะว่าร่างกายคุณแม่สามารถผลิตน้ำนมสีเขียวได้หลังจากย่อยอาหารที่มีสีเขียว อย่างการกินผักโขม หรือสาหร่ายทะเล กินสมุนไพรและอาหารเสริมบางชนิดก็เปลี่ยนสีน้ำนมให้กลายเป็นสีเขียวได้เช่นกัน

 

น้ำนมสีชมพู น้ำนมแม่สามารถเปลี่ยนเป็นสีชมพูได้ก็จากอาหารที่มีสีชมพูที่คุณแม่ทานเข้าไปนั่นแหละค่ะ ไม่ว่าจะการกินบีตรูต สตรอว์เบอร์รี หรือแม้แต่การทานนมเย็นสีชมพูก็ด้วย ฯลฯ

 

สีน้ำนมแม่มีผลต่อสารอาหารที่อยู่ในนมแม่หรือไม่ ?

น้ำนมแม่ถึงแม้จะมีการเปลี่ยนสีไปตามระยะของน้ำนม แต่สารอาหารก็ยังมีอยู่ครบถ้วน แล้วถึงแม้บางครั้งน้ำแม่จะมีสีเขียว หรือสีชมพูนั่นก็เกิดจากการทานอาหารของคุณแม่ ซึ่งก็ไม่ได้เกี่ยวข้องที่จะทำให้ปริมาณสารอาหารในน้ำนมแม่ลดลงแต่อย่างใดค่ะ

จากการศึกษาวิจัยพบว่าน้ำนมแม่มีสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย และสมองของทารอย่างครบถ้วน ทำให้คุณแม่สามารถให้นมลูกได้ตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 6 เดือนโดยไม่ต้องให้ทานอาหารอื่นเสริม รวมทั้งน้ำด้วย2

 

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ดีอย่างไร ?

  • ช่วยให้ลูกสุขภาพแข็งแรง นมแม่มีภูมิต้านทานโรคและสารอื่นๆ ที่ช่วยต่อสู้กับเชื้อโรค
  • สารอาหารหลายชนิดที่อยู่ในนมแม่ช่วยเสริมสร้างพัฒนาการของสมอง
  • เด็กที่กินนมแม่จะมีความฉลาดทางด้านอารมณ์
  • ช่วยให้ระบบขับถ่ายดี นมแม่ย่อยง่ายจึงทำให้ร่างกายลูกนำสารอาหารในนมไปใช้ประโยชน์ได้ง่าย3
  • นมแม่ช่วยป้องกันโรคภูมิแพ้ให้ลูก ในน้ำนมแม่ไม่มีสารแปลกปลอมที่จะไปกระตุ้นร่างกายให้เกิดภูมิแพ้4

 

โภชนาการช่วงให้นมลูก

 

สารอาหารที่มีบทบาทสำคัญในช่วงที่ให้นมลูก


- การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นช่วงเวลาที่ร่างกายของคุณแม่เริ่มสะสมสารอาหารที่ใช้หมดไประหว่างการตั้งครรภ์

- ช่วงนี้ไม่ใช่เวลาที่คุณแม่จะควบคุมอาหารอย่างเข้มงวดเพื่อลดน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นระหว่างการตั้งครรภ์

คุณแม่ที่ให้นมลูกจำเป็นต้องกินอาหารบำรุงสุขภาพอย่างชาญฉลาด เพื่อมั่นใจว่าคุณแม่ได้รับพลังงานและสารอาหารจำเป็นอย่างเพียงพอสำหรับการดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง และกระปรี้กระเปร่า เพื่อให้น้ำนมแม่ผลิตออกมาอย่างเพียงพอ คุณแม่ใส่ใจกับสารอาหารที่มีอุดมไปด้วยคุณค่าสารอาหารเหล่านี้ นั่นคือ พลังงาน, กรดไขมันโอเมก้า 3, โปรตีน, กรดโฟลิก, แคลเซียม, สังกะสี, ธาตุเหล็ก เป็นต้น

 

การเริ่มต้นดูแลสุขภาพร่างกายให้พร้อมตลอดเวลา ด้วยโภชนาการช่วงแรกของชีวิต เป็นเรื่องที่สำคัญกับทุกคนในครอบครัว ไม่ว่าจะเป็น พ่อ แม่ หรือ ลูก ล้วนต้องอาศัยการดูแลโภชนาการอาหารการกินให้ดี และมีประโยชน์ เพื่อจะได้มีสุขภาพ และคุณภาพชีวิตที่ดี ที่เริ่มต้นตั้งแต่วันนี้ไปจนถึงอนาคต...

 

 

 

 

 

อ้างอิงข้อมูล :
1 รศ.คลินิก พญ.ศิราภรณ์ สวัสดิวร.ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี.มีอะไรในน้ำนมแม่.ศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย.
2,3,4รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์.การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่.คู่มือตั้งครรภ์และเตรียมคลอดสำหรับคุณแม่ยุคใหม่
https://www.facebook.com/thaibreastfeeding/ posts/325043754262150.น้ำนมแม่สีอะไรบ้าง ?
https://www.breastfeedingthai.com/ประโยชน์ของนมแม่/ประโยชน์ของการให้นมแม่
th.theasianparent.com/สีของน้ำนมแม่

 

 

 

 

 

 

 

[Sassy_Social_Share]